COVİD-19 TEDAVİSİ İÇİN ÜMİT VERİCİ YENİ ÇALIŞMALAR YAPILIYOR

Koronavirüsün neden olduğu pandemiye karşı bir aşı oluşturulması bekleniyor. Dünya üzerinde süren bu yoğun ortak çabada, aşı bulununcaya kadar belki şansın da yardımı ile Covid-19 tedavisi konusunda neler elde edebileceğine ve Covid-19 tedavisinde umut veren ilaçlar hakkına derlediğimiz çalışmaları bu yazıda sizinle paylaşıyoruz.

İlaç tedavilerinde çoğu kez mevcut ilaçların farklı özellikleri ortaya çıkartılarak yeni tedaviler uygulanır. Çok eski bir eczacılık deyimi ile söylemek gerekirse ‘’Eski ilaçlara yeni numaralar öğretilir’’. Söz gelimi hafif ağrıları geçiren ve ateş düşürücü olarak etkili bir antienflamatuar olan aspirinin daha sonra kalp krizi ve felçleri önlemeye de yardımcı olduğu saptandı. En son araştırmalarda ise aspirinin aynı zamanda barsak kanseri riskini de azaltabileceği ortaya çıktı.

Bu konuda bir başka örnek de, uzun yıllardır anestezik olarak kullanılan ketaminin sonradan düşük dozlarda antidepresan özelliğinin keşfedilmesidir.

Bu oluşumlardan cesaret alarak eldeki bazı ilaçlarda Covid-19 tedavisinin saklı olabileceğini umut edebiliriz. Söz gelimi ağır Covid-19 vakalarında, aşırı enflamatuvar tepki nedeni ile bağışıklık sisteminde düşüş görülen hastalara, bilinen anti-enflamatuvar ilaçlar verilerek reaksiyonun geri dönmesi sağlanabilir. Yine Covid-19 enfeksiyonu tedavisi için piyasada yaygın kullanılan pıhtılaşma önleyici ilaçlar, hastaları çok olumsuz etkileyen ‘’yapışkan kan’’ problemine çare olabilir.

Anti–viral İlaçlar
Anti-viral ilaçlar Covid-19 tedavisinde denenmektedir. Üzerinde yoğun denemeler yapılan başlıca ilaçlar şunlardır:

Ebola tedavisinde kullanılmakta olan Remdesivir son zamanlarda anti-Covid-19 etkileri bakımından incelenmektedir. Remdesivir Covid-19 tedavisi için kullanıldığında iyileşmeyi hızlandırmaktadır. Fakat yine de Remdesivir’in hastalığın ölüm oranını azalttığına dair kesin bir bulgu henüz elde edilmemiştir.

Hidroksiklorokin’in esas kullanım amacı sıtmayı önlemektir. Covid-19 tedavisinde yararlı olacağı düşünülmektedir.

Covid-19 tedavisi için kullanılması uygun gibi görünen Lopinavir/Ritonavir daha önceden HIV/ AIDS terapisi için kullanılıyordu.
Bilim insanları yukarıda sayılan ilaçların Covid-19 üzerinde ne kadar etkili olduğunu araştırıyorlar. Araştırmalar özellikle de sağlık çalışanları üzerinde deneniyor. Denemeler henüz sonuçlanmış değildir. Bunların yanı sıra daha az tanınan anti-virallerin de Covid-19 tedavisinde etkili olup olmayacağı araştırılıyor. Araştırma çalışmalarından bazıları şunlardır:

Bu konuya örnek bir araştırma Edinburgh Üniversitesinde yapılıyor. Üniversitede ELVIS COVID-19 projesi üzerinde çalışılmaktadır. Bu çalışmada, deniz tuzunun insan hücrelerinin antiviral savunması üzerinde olumlu etkisi olup olmayacağı araştırılıyor.

PRINCIPAL araştırmasında ise belirli bir antibiyotiğin aynı zamanda anti-viral etkiye sahip olup olamayacağı konusunda çalışmalar yapılıyor. ( Elimizdeki güncel bilgilere göre antibiyotikler grip ve/veya soğuk algınlığı gibi hastalıklarda etkili değildir.)

Diyabet için kullanılan metformin ilacı da diyabet üzerinde etkili olduğu keşfedilmeden önce anti-influenza ilacı olarak kullanılmaktaydı. Bu bilgiye dayanarak başlanan araştırmaların sonucunda diyabet ve COVİD-19 hastalığına tutulan kadınlarda metformin kullanımının ölüm oranını düşürebileceğine dair bulgular elde edilmiştir.
Bütün bunların yanı sıra bilim insanları, D vitamininin Covid-19 hastalığına iyi geleceğine dair yapılan spekülasyonların tedavideki etkinliğini gösteren kesin deliller olmadığını da bildiriyorlar.

Anti-enflamatuvar İlaçlar
Bilim insanları ilerlemiş Covid-19 vakaları tedavisi için anti-enflamatuvarların da etkili olabileceği düşünüyor.

Sözgelimi Deksametazon’un ventilatöre gereksinim duyan Covid-19 hastalarına yararlı olabildiği düşünülmektedir. Deksametazon yaklaşık 70 yıldır KOAH, astım ya da krup hastalarının atak dönemlerinde nefes alınmasını kolaylaştırmaktadır. Deksametazon ayrıca şiddetli akut solunum sendromu SARS olarak tanımlanan bir akciğer hastalığı tedavisinde de hastalara yardımcı olmaktadır. Yine de bilim insanları Deksametazona güvenerek tedbirin elden bırakılmaması için, deksametazon ile dahi Covid-19 ‘dan ölüm oranının halihazırda % 28 gibi çok yüksek bir değerde olduğunu vurguluyorlar. ( Deksamatezaon kullanılmadan ölüm oranı % 40’dır)

Ayrıca araştırmacılar M.Ö 2000 yılından bu yana eklem şişmesi tedavisinde kullanılan kolşisin üzerinde de araştırmalar yapıyorlar. Kolşisin bugün gut tedavisinde kullanılmaktadır. Araştırma sonuçları henüz açıklanmış değildir.

Anti-pıhtılaşma İlaçları
Covid-19 hastalığında öncelikli olarak vücutta akciğerlerin harap edildiği, daha sonra ölümcül kan pıhtıları oluşturulduğu ve vücut dengesinin alt üst edilerek hastanın ölüme götürüldüğü net olarak biliniyor. Bu bilgiden hareketle bilim insanları dikkatle kullanıldığı takdirde kan inceltici ilaçların da Covid -19 tedavisinde hayat kurtarıcı etkisi olabileceğini bildiriyorlar.

Ayrıca Covid-19 geçiren hastalardan kan almanın da tedavide etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu konuda derman olmak isteyen 100.000’den fazla kişi, kan plazması bağışlamayı teklif etmektedir.

Covid-19 İçin Müjdeli Haber Yakın Olabilir
Bu kadar yoğun yapılan araştırmalara biraz da şansın yardım etmesi ile Covid-19 hastalığının tedavisinin bulunacağını düşünüyoruz. Tıp bilimi tarihi şans eseri bulunan tedavilerle doludur. Bunlardan hemen hatırlanan iki tane örnek şunlardır:

Penisilin, bilimsel bir deneyde oluşan küf kontaminasyonu sonucu bulundu.
Viagra’nın anjina ağrısının iyileştirmesi için denemeler yapıldığı sırada mucizevi biçimde ereksiyonu arttırdığı saptandı.
Bilimde başarılı olmak için çalışmak, merak etmek ve şans üçlüsünün birleşmesi gereklidir. Louis Pasteur ‘’Şans hazırlanmış bir zihne yardımcı olur.’’ diyerek bu durumu özetlemektedir.

İnanıyoruz ki, bilim insanları Covid-19 konusunda kesin tedaviyi sağlayabilecek sürprizleri yakalamak için hazırlar. Hep birlikte yakında Covid-19 tedavisi ile ilgili müjdeyi bekleyebiliriz.

0/YORUMLAR